| A mezruy en thi mesmunin thi Mazighin |
|
| 16 September 2007 | |
Arami y’effegh u Fransis dhu Sepagno zir Maroc ejjin awarnasen i xeddamen ensen i yezenzen tha mowrth ensen huma adhaysen essuyan mac exsan zi ra gwaj. Maca yina ufin ixef ensen rami gha y’uyar u rumi tha ghrut ak th’ennerni ak wa ydhudh n’er Maroc, dhi thi ghuri qa3 kta. Min wa dhassen yuci ca w’ur ensen, uca ekkarn exsen adh εarben thi ghuri (nigh mammec enneghni at adhren). Minzi id y’effegh Dhahir dhi 25 zi 1 en 1965 huma adh eswagharn tha rwa en way dhudh es yi res en tha εraft, Dhi wa mcan i sekken tha rwa ensen bac adh gharn dhi barra.A warni manayi y’effeghd er Qanun izi th’etwakkar tha mowrth n’er Maroc, i y’eqqan illa tha mowrth ennegh tha mowrth en wa εraben, min dh’anegh it arran neccin wa nedji, dhi thi ttawin en system a. Manaya wa dhasen y’ewwidh ca, uca ruhen esbedden thi ghuri en tha Mazight dhi Uni’s (Jamiεath), illa esbedden qber i manaya thi ghuri en yi res ennegh dhi ijen lycee (Thanawiya) en Tariq ben Ziyad dhi Azru. A segwas en 1969 th’etwarzem ijen tha mesmunt dhi Sous eqqrnas Tha mesmunt en th’arzuth dhu bedder. Iswi(But) en tha Mesmunt edh tha rrit en wu mcan en tha Mazight dhi th’udhath i Mazighen dheg ijen n’er weqt i dhi tugha y’edja idhar en tha Mazight zi er Muћerramat. Minzi a mussu(mouvement) i fassiyen(zeεma wataniya) a warni i tha sehrest(colonisation) tugha esnen mammec gha eggen adh ennufan awarni dhahir en 16 zi 5 en 1965 huma adh qdhan ex emmara min y’edjan ghas ak yi dles(cultur) i Mazighen, dheg issem en tha munit en wa ydhudh a Meghrabi. Manaya y’usasend dhrus uca ekkarn uran a mezruy n’er Maroc ziw mezwar, uran dhayes min dhassen th’aceq, urin illa i Mazighen i mezwura tughathen dha εraben(Historien mammec ma y’egga a xasen y’edhec). I wdhan a i y’edjan es yi xef ensen, esekken tha brat iw Fransis, dhi er weqt ennes dhi er Maroc, barken ennas xu ghrab enni eggin ex y'ijen tha qbitc etha Mazight. Er xedmeth en tha mesmunt enni id etwadharn sennej th’eqqim jar u sufegh en ca i dellisen(Livres) iy etεawadhen thi huja edh thi qessisen i Mazighen bra mad etwadhar issem ensen. Maca dheg u meggar i segwusa en 70 th’ekkad dhi Nador ijen tha mesmunt eqqrnas tha Mesmunt u beddi en yi dles th’essufeghd i smawen mghan am cnaw Walid Mimoun edh Khalid Izri i y’ucin illa qa εadh t’iccen as i thu dhath en tha Mazight. Dheg mezwar i segwusi en 80, awarni i thi dhyanin(événements) en 20 zi 40 en 1980 u nebdhu a mazigh(printemps amazigh) dhi re qbayer, th’ekkad ijen tha Mesmunt dhi Agadir, th’egga i yi xef ennes tha Mesmunt en re ћmu(été), tha merqit ensen tha mezwarut i tugha exsen adh eggen dhi re ћmu en 1981 i sbeddit er Mexzen. A merqi ya i tugha exsen adh eggen y’essufegh er xedmeth en thi Mesmunin dhi er Maroc zi tha nufra gha wa ydhudh, i dhurn cwayt-cwayt it essen a mezruy ennes. Dheg segwas dh’ijen y’udhef dhayes Ali Sedqi Azaykou a segwas i mun gha re ћbes, arami yura ijen article xu mezruy n’er Maroc. Awarni manayi efghend attas i ghennijen es Mazight nix ex tha Mazight, min y’esfaqen i Mazighen dhi tha mowrth ennegh, arami th’edhwer tha Mazight ex marra yi rsawen. Dheg meggar i segwusa en 80 dh’uwrend attas i Meghrabiyen zi Fransa, i y’essin jqeb en Doctor dheg ires Mazigh, gha er Maroc. I wdhan a i yekkin nican gha wa dhaf dhu es nekkar en thi mesmunin it ettarn zi u sidhef en tha Mazight dhi dustur edh thu dath n’er Maroc. Maca Rebεadh zaysen i wa y’edjin ca dhi Mazighen ekkin a bridh a wadji ca minzi eth εizz xassen tha Mazight, maca ћuma adh awren zi a chomage. Dhi 5 zi 8 en 1991 essufghentid 6 en thi Mesmunin umi eqqarn a mtwai(Mithaq) en Agadir, i dhi ettarnt attas en thi mesrayin zaysent a sidhef dhi dustur en yi res ennegh edhi thi ghuri es Mazight. A mezwar en May 1994 beddent attas en thi Mesmunin esghuyyunt ex thu dath en tha Mazight, udfen dhayes attas gha re ћbes. Dhi 20 zi 8 u segwas dh’ijen yenna Hassan II illa yenwa adh y’essidhef tha Mazight dhi system en thi ghuri dhi er Maroc, rexxu aqqanegh dhi 2007 uca qa εadh n’essen illa manayenni tugha rekћur i thi ttawin waha. Dhi er weqt dh’ijen y’ekkar dhayes kongress i Mazighen illa attas thi mesmunin enneghni dhi barra. A rami y’eqqim Mohamed VI xe er kowrsi en w’ayya y’uca a war i Mazighen illa netta ad yar a ghembub i thu dath en tha Mazight, arami yennna illa qa tha Mazight ijen qadhiya n’er Maroc am i mun wadji ca en thi mesmunin waha. Dhi wa war ennes ak way dhudh dhi 17 zi 10 en 2001 es ekkar dhayes tha mzidha u zedjidh en wa dles amazigh(Institut Royal de la Culture Amazighe) i y’esmunen er ћaf en thi Finnagh illa y’essufeghd a system en thi ghuri es Mazight waxxa marra manaya aqath ex re cwaghedh kta dhi min y’edja dhi thi mzidhawin. Σedhren re xba es Mazight umi kssen 10 en thi minuthan es 3 en yi rsawen(nigh Lahajat mammec i tugha eqqarn) en Maroc (rifect, Sousect, cerhect ) uca ucinas er weqt nican am irsawen enneghni dhi re xbar en RTM. It ghima er xedmeth en IRCAM dha kebbi en wa man ex wa zhru i cemdhen waha mara neghzar i mxumbar i ghanegh. IRCAM i yedjan edh badhu bac adh akis yuyar i ghzar i mazighen zath i thi ttawin n’er mexzen it ghima dh’ijen system i xeddem er mexzen kta zi min i xeddem tha Mazight, IRCAM et ghima edh Musee i tha Mazight nigh qaε kta dhi fri mani et nuffan ith chomages id y’etnuffan dhi rizha en thi Mazighin. Maca i ghzar i Mazighen way it ghimi ca rabda yassa, er mecta i Mazighen qa th’eggwad. ![]() Egith dhi favourites (22) | Views: 1376Tags: Mesmunin IRCAM printemps amazigh |
|
| Update ameggar ( 16 September 2007 ) |
| < Dheffar | Ezzath > |
|---|





Arami y’effegh u Fransis dhu Sepagno zir Maroc ejjin awarnasen i xeddamen ensen i yezenzen tha mowrth ensen huma adhaysen essuyan mac exsan zi ra gwaj. Maca yina ufin ixef ensen rami gha y’uyar u rumi tha ghrut ak th’ennerni ak wa ydhudh n’er Maroc, dhi thi ghuri qa3 kta. Min wa dhassen yuci ca w’ur ensen, uca ekkarn exsen adh εarben thi ghuri (nigh mammec enneghni at adhren). Minzi id y’effegh Dhahir dhi 25 zi 1 en 1965 huma adh eswagharn tha rwa en way dhudh es yi res en tha εraft, Dhi wa mcan i sekken tha rwa ensen bac adh gharn dhi barra.

























chwarti - di rkhad nchwart doma fouad...
fou -
salam
nador -
ghazza - dti ghazza aggin ghazzo nac dt ...
bouyafarnar - salam mara ait bouyafar im...
Imhiaten cafee ahahhah 9ahwa mara widaya...
imhiaten mara viva
bouyafer - asalam amara kh ait bouayafer...
bajou (Nador) -
wah wah macha ala (Nador) - salam khawam...
yocha ****** nyamach amis n9ahba kaniw w...
imazighen - inchaallah erifien marra mli...