Yura s wa war n kongres a madhal a Mazigh, Rachid Raha, ijen tha brat i yi meghnas n parlaman n'Europa, yescen dhayes min dhi yedja wa ydhudh a Mazigh dhig idha. Uca yenna dhayes illa qa ddula tha Marrok wa ghas bu ghana at bedder tha mendhawt (Dustur, Constitution) i yedjan qa itetta zzayes marra wa ydhudh a Marrok, min dhanegh thesmarent thi franin thi meggura n Oktober 2007.
Yugi Ahmed Aboutaleb, a mgha n Roterdam, x lista n ismawen tha Marokt, minzi dhi lista ya dhayes ismawen n wa Aaraben waha. Min i tejjan i Mazighen wa ghasen bu thi seqqa adh eggen ismawen dhi Mazighen i tha rwa nsen. Ahmed Aboutaleb yenna qa mara yeffegh x lista a tafidh at yessecmedh. Thi menna ya fghentid dhig ijen u merqi n Baladiya n tha ndint n Roterdam.
Rmexzen a Marrok i xessith adh yini mani yedja Chakib El-Khayari, ijen aktiviste dhi thi seqqa ni wdhan. Mass El-Khiari tugha i ruhen ass n 17 Februrar 2009 dhi Casablanca gha Policia i tugha dhasd yesseken tha nfutc (istidaa), zi rexdenni wa yedhha ratha nnes. Dhi w’ass dh’ijen zic, udfen Policia dhi Nador x tha ddath n familiya n Chakib El-Khayari. Uca issin-as computer dh ca n recwaredh nnes, mammec thaawedh familiya n Mass El-Khayari.
Mohamed Abdelkrim Alkhattabi mmis n 1882 zi dcar n a Jdair zzath i Biyya (Hoceima), babas tughath dha mghar n tha qbitc n’ait wayigher. Abdelkrim Alkhattabi yeghra dhi Alqarawiyin dhi Fes mani yeghra th’ussna n ccaraa. Tughath dh’imsermedh dhi Mritc jar 1907 dh 1913, illa tugha i tari ak u ghmis n El Telegramma. Tugha dh netta i bedden x tha ghdemt (justice) jar i msermen n Mritc, illa tugha yetowrjam dhi bureau n thi mesrayin n familiyath.
Mounir El Hamdaoui dh mmis n 14 Julyuz 1984 zi Rotterdam, dh’ijen u mirar dha Mazigh si zuran dhi Rifiyen, itiran dhi Holanda. Zi 2007 ar rexxu i tirar ak AZ Alkmaar. A segwas n 2001 thebdha kariera nnes dhi tha ndint n thamzi nnes Excelsior Rotterdam. Dhi Tha semhuyt (saison) nnes a mezwaru igeaaedh ak kippu nnes gha division wis yan (1).
Marra nessen u marra wa nettu ca min yemsan dhi tha ndint n Biyya (Hoceima) dhiw segwas n 2004 dh wa nhezzi n th’mwarth, i yejjin awarnas ca na gim (1000) i medhran dh ca na gim (1000) n i neyzam dh i meadhar dh i mehrac. A nhezzi n th’mwrath dhi Biyya wa ybed ca maca amenni theqqim ttenhezza ar nhara, s i dhan n i rifeyyen ig itmunen dhi thi'crithin (marches, masirat).
Yemsagar kippu n Ithri na Rif ak wenni n Nador Albaladi Albidaoui, dhi tha wala 1/8 n kuppa n Aarch (coupe de trône) dhi Basket. Furbo n Nador tugha yeccowr si mannay (spectateurs) n kippu n tha ndint a. Yina ssecnen ijen u ghembub yecna ni mezdhar n Nador amec nennum rebda. Ithri mlih yirar mlih dhi partidha nnes min itjjen a ydhudh Nador issitim kuppa ya a ghasen-d tha gweh gha tha murth nsen.
Ggigh thi zemmar inu dhi tha qessist a huma adh awdhegh ghar ijen a teswath nu ceddi (relation) i dhin jar kur ijen zzaynegh ak yemmas, tha mettuth nni idhanegh-d yejjin ghar u madhal (ddunect) a, thenni ixanegh yezrin tamara dh remhayen. A teswath a ixef urzugh ufight dh tha mezdhaget s w'attas dhi xmi kur tha mettuth ttarod mmis. Ssitimegh adh irigh iwdhegh gha minxef urzugh, u ssekkigh tha qessist a dh azul dh'ayyuz yemghar i yemma dh'amezwaru u i marra thi yemmathin nu madhal (ddunect) zig ixef ar ixef.
22 yenayowr 1984, dhi wa war i yuwca x television dh a radio, yenna u zedjjidh n Marrok dhi rweqt nni Hassan II (wis sin) x i mesghuyyen n th'sghath nsen qa nithni dh "alawbach" nigh a fradh n yi wdhan (dechets de la societe). 25 i segwussa rexxu zegwami, kant dhi tha ndint n Nador cwayt n thi ghuyyawin i mehdhan dh i mermadh, thi ghuyyawin a dhhant dh ijen y'ighzar y dhammen i tehmired rexxu rexxu dhi u xarres n tha rwa n Nador, umi nghin ijen sin nigh ctha zi ait baba nnes.
Zi min d-yessufegh rmexzen a Aorobi maynu, huma adh yeaajen x’wudhmawen ni Mazighen, dh th’imegga n ijen th’meghra n 1200 i segwusa nu mezruy n th’murth nnegh. Mara i Mazighen aqathen dhig segwass 2959, mammec ggin nithni ewdhen gha 1200 i segwusa? Uca ennanac musalaha ak th’Mazight. Ma su qemmum nigh? 20 zi yowr 12 n 2008 dhi Marrakech thetwaddes (organise) tha meghra i 1200 i segwusa u mezruy a Marrok.
Abdellah Nahari, ijen n refqi n tha ndint n Oujda. Netta dh ijen refqi i banen attas s thi menna nnes dhi wa war n simwass (jemaa). Zi i waren nnes i yetwassnen qaa attas wenni yedjan dhi Youtube i sghuyyu dhayes it cecdhca i mghan nu Marrok gha abbi uca yedaa adhasen yessizegh i dhammen dhig zuran ar tiri ssitimen rmukt wa ttifen. Dhini uca thetfidh histirya yeqqim i sghuyyu s issem n’abbi am yarra a zedjif nnes gha qibla.
Rebda tarand i wdan thu tra gha tmenyath wa yedjin, thina mara wa djint i wdhan wa tifen min gha ccen, min then i tejjan tettan mara wa ghasen wi xasen gha i xedhmen. Maca yina udhrusen, attas zaysen ufin i wdhan na Rif zzidjizen-asen uca fghen gha thu tra. Rami thetwag ijen tha rezzuth dhi th’mesract a ufin illa ca zi yinni i tettan ggin tmenyath dh thi meqranin izi ggin rexxu thi mura, tomubinath dh thi durra dhig mucan manis dusin.
Dhi yowr n 9 zi u segwas n 2007 th'essufeghd Amina Elfakioui, yedjis na Rif i yedjan dh ict mesgharth (professeur) u tha mazzut (chercheuse) dhi u ghezdhis n th'ighri x Afrika dh y'ilsan nu gmudh (oriental) dhi university n Ghent dhi Beligika dh univesity en Del Kalabria dhi Italya, th'essufeghd a mawal (dictionnaire) a meqran u mezwaru n th'Mazight tha Rifect, a mawal a wanita itwascen a mowr a mezwar rami id yeffegh dhi university en Lieden dhi Holanda.
Idles dhi kbaben (Symbole). I kbaben teggent i dles. Idlesan tbeddaren minzi i kbaben radh nithni tbeddaren. A bedder yezmar adh yiri automatik nigh yezmar adh yiri th’sghirath ca n ideologie nigh politik. Isem n Almaghrib radh netta itadef dhi manaya. Ddula tha Marrokt thenjeh a tar issem a officiel a warni 1956. Manaya minzi ijen th’fraith n politik thufa illa Almaghreb i tased kta ak u mezruy dh ixef n th’murth a –i yedjan mammec nessen dh tha Mazight-.
Yuca u Marrok 500 melion DH i project n television a Mazigh, i zi ssetimen i Mazighen a sgeaedh n idles nsen dhi u madhal. Dhi simwass (jemaa) thsinya ddula dh carika n television x min yeqqimen huma a yebdha Television n tha Mazight. Rexxu qa qarnac zi yowr n 9 tsawent adh yazem. I sinya tha brat a Khalid Anassiri a wzair u msawadh (Telecomunication), i sawaren s yires n lhukuma, Salahdin Mezouar a wzair n tha demsa (économie) dh Faisal Alaraichi a mghar n carika n Television dhiw Marrok.
Mri mma thessijjed xanegh r mecta dhi tha murth negh s marra min-d thabo n th'esmedh y'essazaghen a man mamec id hkwan zi r mizab dh wa nza izi hemren i ghezran dh u dhfer izi teccuren i dhurar iri azedjif nnegh ixarres dhi ait-math negh i mazighen i yeddan dhi dhurar n Atlas n tha murth nnegh. Cwayt n tha brit wa dhayes gwan gha r mar nigh dh yinni idhin yeddan a beadha.
Thekkad ijen tha mesmunt i Marrak i Mazighen tezmen dhi lhukuma i wa then i'tejjin ca adh eggen i smawen nssen i mazighen dhi recwaghedh n idarath a macnaw cawahid n'er mukt dh th'udhath. Manaya kidh-ssen teg lhukuma twaran-t nithni dh ijen rasizm i yidles ni Mazighen. Uca ntaf ddula thugi x 13 ni smawan i mazighen zaysen Ilelli, Sifaw, Ithri.
Thezra tha ndint n Los Angeles th’uddsa (organisation) n ijen festival a madhal i Film a mazigh. Th’bedd xas tha sadut (institut) tha zla ni delsan dhi u Merikan, i xef tayya Dr. Hilen Hejan icten zi yenni i seddan Kongres a Madhal a Mazigh, nettath i turan nnes zi Marrok dh dzayar. Zi Filmath i Mazighen i temhizwan xu mcan a mezwaru “Tiza ull” n Hicham Aayouch, “Faxar dhi a Rif” m Dounia ben Jelloune, dh ijen dokumentaire jar r Marrok dh Canada xi Mazighen.
Thettar tha sadut (institut) ni dles a Mazigh zi u zedjidh Mohamd VI adh yar nhar n 13 zi Yennayar dh tha meghra, r’aidh dha ghelnaw (national). Thutra ya ad themmani gha thenni tha mezwarut i yettan hettu n iw ddar n ires a Mazigh. Maca min yeana u segwas a. I wdhan n Afrika n’ennej tugha ghassen yumiya nsen tha Mazight 2959 zegwami rexxu. 950 i segwus qber i sidna Aissa.
Yemsaga kippo n Ithri na Rif Nador ak wenni n Amal Saouira nhar n 10 zi 1 2009 dhi isem n partidhath n leag wis 1. Complexe na ryadha am rebda yeccur s fans n Ithri Nador, usind huma adh bedden ak kippo nsen I aizzen si leaaben nnes Dodo, Ouchen, Sliman, Arzan, Adnan, Chaib, Alqadaoui, Souzan, Jouaybou, Rachid, Sami, ait-mathen Alafoui, etc. Ithri yabeh partidha ya s 65 gha 57.
pilikola khmi yasawar it7adhay ibolonan ...
diiiiisko khdchrino wi tawyayd abi akhmi...
akamir
ewa mamch yadja bouyafer ne ma 3adren l9...
Recherche sur intenet Dr:WAFA SULTAN (vi...
massin_issa@hotmail.com
afellay the best
azul magan amazigh tahatin daktitnhado a...
Dr;WAFA SULTANVotre courages madame Dr:W...
Recherche Dr;WAFA SULTAN
empty comment
WAFA SULTAN
shhassam à imazighn Recherche j cite Dr:...